Historia Gminy Kłomnice
 Miejscowość i gmina Kłomnice leżą w pólnocno - wschodniej części województwa śląskiego, nad rzeką Wartą i Wiercicą. Nazwa Kłomnic, pochodzi od słowa "kłomnia" (kłomnia, kłoma, kloma) oznaczającego sieć, lub pułapkę na ryby używaną w strumieniach i rzekach. Kłomnice powstały prawdopodobnie już w XIII w. i były gniazdem rodowym rodziny Kłomnickich herbu Oksza w obrębie ośrodka osadniczego w Borownie. Już wtedy były siedzibą bardzo rozległej parafii. Pierwsze wzmianki o parafii Kłomnice pochodzą z 1404r., gdzie mówi się o należących do niej 11 wsiach, pokrywa się to prawie z terenem dzisiejszej gminy. W dokumentach z 1405, 1406 i 1415 r. pojawiają się wydarzenia i postacie (Pietrasz, pleban Maciej i Sławnik), które wskazują historię dłuższą niż ta udokumentowana. Wydane w 1521 r. przez arcybiskupa Jana Łaskiego "Liber Beneficiorum" opisuje parafię obejmującą oprócz Kłomnic wsie: Rzerzęczyce, Rzeki, Pacierzów, Karczewice, Garnek, Konary, Zawada, Lipicze, i Bartkowice. Większość informacji historycznych z póżniejszych czasów, aż do końca XVIII w. dotyczy właśnie parafii i jej kościoła. Pierwotny, drewniany, powstał jeszcze w XIV w., zapewne z fundacji Kłomnickich, później rozbudowany, m. in. przez H. Borowskiego. Niestety świątynia na początku XVIII w. popada w ruinę ze starości. Zaraz też, kosztem J. Leszczyńskiej, wojewodziny kaliskiej wzniesiono nową, również drewnianą. Kościół ten po 36 latach (w 1764r. ) niestety spłonął i funkcjonowała tu tylko kaplica. Dzisiejszą świątynię wzniesiono w latach 1779 - 1789 z fundacji ówczesnego właściciela Kłomnic Andrzeja Załuskiego. Jest to najcenniejszy zabytek ziemii kłomnickiej, zachowuje on cechy stylu późnobarokowego. W 1991 r. minęło 200 lat od poświęcenia tego kościoła pod wezwaniem św. Marcina. Oprócz tego powstały parafie w Skrzydłowie (1990 r.) wydzielona z Mstowa i Witkowice (1992r.) wydzielona z Borowna. Same Kłomnice nie były dawniej wielką miejscowością. Przewyższały je pobliskie Konary, Zawada, Garnek, nie mówiąc o Pławnie, Gidlach czy Mstowie. Były położone z dala od szlaków handlowych i komunikacyjnych i dlatego nie rozwijały się. Dopiero budowa kolei warszawsko - wiedeńskiej (1846) i związana z tym lokalizacja stacji (przedtem przystanku) dała impuls do szybkiego rozwoju i już pod koniec XIX w. zaczęły rywalizować z sąsiednimi miejscowościami. Dlatego też, gdy w wyniku reformy administracyjnej w 1866 r. utworzono gubernie i powiaty (Kłomnice należały do powiatu Radomsko w gubernii piotrkowskiej), właśnie w Kłomnicach umieszczono Sąd Gminny obejmujący swoim zasięgiem, oprócz Kruszyny (z Kłomnicami) również gminy: Garnek, Rzeki i Konary (dzisiejsza gmina prawie pokrywa się z tym obszarem). Funkcjonował on w Kłomnicach (dzisiejsza ulica Sądowa) aż do 1929 r. kiedy już jako Sąd Grodzki, został przeniesiony do Pławna. W Kłomnicach umieszczony był od dawna (jeszcze w XIX w. ) Urząd Pocztowy. Zapoczątkowany został rozwój gospodarczy. W 1888 r. wybudowana została przez Francuzów Fabryka Cykorii (produkowała cykorię w laskach jako dodatek do kawy), która funkcjonuje do tej pory jako "Herbapol". W 1908 r. powstaje Spółdzielnia, funkcjonująca dzisiaj jako Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", powstaje tartak, zaczyna pracę filia fabryki maszyn rolniczych Sucheniego z Gidel, pracowała też odlewnia A. Bugaja z Kłomnic (do dziś można znaleźć sieczkarnie z odpowiednim napisem). Dodatkowym impulsem gospodarczym było wybudowanie w1937 r. szosy asfaltowej łączącej Radomsko z Częstochową. Reszta miejscowości naszej gminy to dawne wsie szlacheckie oprócz Konar i Zawady, które były królewszczyzna i wchodziły w skład Starowstwa Konarskiego .Pod koniec XIXX w. wiele majątków w okolicy Kłomnic wykupiła słynna na Zachodzie rodzina Reszków: Jana, Edwarda i Józefiny - śpiewaków operowych. Po nich zostały dwory i majątki w Skrzydłowie, Garnku , Chorzenicaach, Witkowicach i Borownie. Dziełem Jana Reszke była też Stadnina Koni w Skrzydłowie, funkcjonująca do dziś i obejmująca obecnie hodowlę w Widzowie - pozostałość Stadniny księcia Lubomirskiego. Z dawnych majątków ziemskich ostały się jeszcze tylko Nieznanice (po Wunsche) obecnie jako Hodowla Roślin SA. Wybuch II wojny światowej zahamował rozwój, nie tylko zresztą Kłomnic. Szczególnie tragicznym wydarzeniem było bombardowanie zatłoczonego uchodźcami centrum w dniach 1-5 wrzesień 1939 r. Po uwolnieniu od hitlerowców 17 stycznia 1947 r. mieszkańcy przystąpili do odbudowy i na nowo podjęli działalność gospodarczą. Wznowiła pracę większość zakładów, z tym , że właściciele pozbawieni przez komunistyczny rząd swoich praw, już do nich nie wrócili. Niektórzy z nich, jak właściciele majątku w Garnku, mieli tylko 2 godziny na opuszczenie swego domu i wyjazd. Gospodarstwa rolne w większości funkcjonowały potem w ramach PGR- ów lub RSP aż do lat 90. Gmina Kłomnice w obecnym kształcie powstała w roku 1974 r.
|
